Artroza stawu palucha stopy - leczenie

Sztywny paluch (łac. hallux rigidus) jest spowodowany artrozą stawu palucha stopy. Ta choroba jest częstsza u osób powyżej 50. roku życia i dotyka około 2,5% tej grupy wiekowej. Czynniki ryzyka obejmują nadmierne obciążenie stawów, na przykład u sportowców, predyspozycje genetyczne lub nieodpowiednie obuwie.

Jak przy każdej artrozie, choroba rozwija się stopniowo od uszkodzenia chrząstki, przez tworzenie narośli kostnych (osteofitów) aż po ograniczenie ruchomości. 

Jakie są najczęstsze objawy artrozy palucha stopy?

Głównym objawem artrozy stopy jest ból podczas chodzenia i biegania, zwłaszcza w fazie odbicia ruchu, gdy dochodzi do zgięcia palucha ku górze (zgięcie grzbietowe). Ten ból może być wywołany stanem zapalnym i zużyciem stawu, co prowadzi do ograniczenia jego ruchomości.

Oprócz bólu pacjenci mogą odczuwać także obrzęk w okolicy zajętego stawu. Obrzęk jest typowym objawem stanu zapalnego i może przyczyniać się do dalszego ograniczenia ruchu. Czasami może występować także objaw dźwiękowy, jak chrupanie lub trzaskanie, co jest wynikiem tarcia uszkodzonych powierzchni chrząstki lub obecności osteofitów w stawie.

Te objawy mogą znacząco wpływać na codzienne czynności i mobilność pacjentów, co prowadzi do potrzeby leczenia, które może obejmować zmianę stylu życia, fizjoterapię, leki, a w niektórych przypadkach także zabieg chirurgiczny.

Leczenie artrozy palucha stopy

Niechirurgicznym rozwiązaniem jest zmiana obuwia i stosowanie ortez, które zapobiegają zgięciu palucha. Ostrą fazę bólową można złagodzić za pomocą przeciwzapalnych leków przeciwbólowych. Niektórzy lekarze wstrzykują kortykosteroidy i kwas hialuronowy. 

Chirurgicznie umiarkowaną artrozę palucha leczy się usunięciem osteofitów, cięższą usunięciem części kości lub plastyką stawu dla zachowania ruchomości, a najcięższą usztywnieniem śrubami i całkowitym unieruchomieniem stawu.

Podsumowanie - co z tym zrobić?

Sztywny paluch to powszechna choroba spowodowana artrozą, która może znacząco wpłynąć na codzienne życie. Leczenie różni się w zależności od ciężkości choroby, od metod niechirurgicznych, jak zmiana obuwia i stosowanie ortez, po różne zabiegi chirurgiczne. Ważne jest, aby pacjenci szukali pomocy lekarskiej na czas, aby uzyskać najlepsze możliwe leczenie i zminimalizować wpływ na jakość życia. Chociaż sztywny paluch może być trudny w leczeniu, istnieją skuteczne metody łagodzenia bólu i poprawy funkcjonalności stawu.

Źródła:

1. Ho, Bryant, and Judith Baumhauer. “Hallux rigidus.” EFORT open reviews vol. 2,1 13-20. 13 Mar. 2017, doi:10.1302/2058-5241.2.160031
2. Galois, Laurent et al. “Surgical options for hallux rigidus: state of the art and review of the literature.” European journal of orthopaedic surgery & traumatology : orthopedie traumatologie vol. 30,1 (2020): 57-65. doi:10.1007/s00590-019-02528-x