Υψηλή χοληστερόλη σε αδύνατους ανθρώπους και τι να κάνεις;

Η υψηλή χοληστερόλη (κυρίως η LDL χοληστερόλη που επηρεάζει την υγεία των αγγείων) συνδέεται συχνά με έναν ανθυγιεινό τρόπο ζωής, υψηλή πρόσληψη ζωικών λιπών στη διατροφή και υπερβολικό βάρος. Στις περισσότερες περιπτώσεις αυτοί οι παράγοντες πράγματι προκαλούν αύξηση των επιπέδων χοληστερόλης. Υπάρχει όμως μια ομάδα αδύνατων ατόμων, συχνά αθλητικού τύπου, στα οποία από τις αιματολογικές εξετάσεις προκύπτουν απροσδόκητα υψηλές τιμές χοληστερόλης. Οι μετρημένες τιμές είναι συνήθως μεγαλύτερες από 5 mmol/l στη συνολική χοληστερόλη και μεγαλύτερες από 3 mmol/l στην LDL χοληστερόλη.¹

Τι επηρεάζει την υψηλή χοληστερόλη σε αδύνατους ανθρώπους;

Επειδή κάθε σώμα είναι μοναδικό, τα επίπεδα χοληστερόλης μπορεί να επηρεάζονται σημαντικά από γενετικές προδιαθέσεις, τις οποίες σε αυτές τις περιπτώσεις πρέπει πάντα να λαμβάνουμε υπόψη. Το ίδιο ισχύει και για τις διατροφικές συνήθειες, που τυπικά συσχετίζονται με αλλαγές στα επίπεδα χοληστερόλης. Σε κάποιον μειώνεται η χοληστερόλη με keto ή carnivore δίαιτα, για άλλον είναι πιο κατάλληλη η veganική ή χορτοφαγική διατροφή, κάποιος άλλος επωφελείται περισσότερο από μια ισορροπημένη διατροφή και ορισμένοι ευδοκιμούν περισσότερο εντάσσοντας για παράδειγμα διαλείπουσα νηστεία.^{3, 4}

Ζήτα πάντα από τον γιατρό ολιστική προσέγγιση

Κατά την αξιολόγηση της κατάστασης του ασθενή ο γιατρός δεν θα πρέπει να εστιάζει τυφλά μόνο στα αυξημένα επίπεδα χοληστερόλης και να ξεκινήσει αμέσως φαρμακολογική θεραπεία (για παράδειγμα με στατίνη). Χρειάζεται να αναλυθεί κάθε συγκεκριμένη περίπτωση ολιστικά. Καταρχάς πρέπει να παρακολουθηθεί αν ο ασθενής φαίνεται και νιώθει υγιής. Επιπλέον ο γιατρός θα πρέπει να διαπιστώσει αν υπάρχουν στην οικογένεια του ασθενή στενοί συγγενείς με εγκεφαλικά, εμφράγματα ή στηθάγχη. Επιπλέον ο γιατρός θα πρέπει να ενδιαφερθεί για το ποιες είναι οι διατροφικές και αθλητικές του συνήθειες, αν καπνίζει και συχνά πίνει αλκοόλ. Όλα αυτά πρέπει να συγκριθούν με τις τιμές χοληστερόλης και σακχάρου στο αίμα και με τη μετρημένη αρτηριακή πίεση.

Αν τα επίπεδα χοληστερόλης σε αδύνατους και αθλητικούς ανθρώπους με καλό τρόπο ζωής είναι αυξημένα πραγματικά μεμονωμένα, δηλαδή χωρίς την παρουσία άλλων παραγόντων κινδύνου που περιγράφηκαν παραπάνω, πρόκειται πιθανότατα για γενετική παραλλαγή, η οποία συνήθως δεν αποτελεί πρόβλημα. Η κατάσταση ενός τέτοιου ατόμου όμως δεν πρέπει να δείχνει επιταχυνόμενη εξέλιξη αθηροσκλήρωσης.^{2, 3}

Τι να κρατήσεις από αυτό;

Παρόλο που η υψηλή χοληστερόλη σε αδύνατους ανθρώπους μπορεί να είναι ανησυχητική, είναι σημαντικό να λαμβάνεται υπόψη η συνολική υγειονομική κατάσταση τους, οι γενετικές προδιαθέσεις και ο τρόπος ζωής. Μπορεί αποτελεσματικά να μειωθεί η χοληστερόλη με αλλαγή διατροφής, ειδικά με περιορισμό της πρόσληψης ζωικών λιπών και με αύξηση της κίνησης, ειδικά με ένταξη αερόβιων δραστηριοτήτων όπως το τρέξιμο, το ποδήλατο, η κολύμβηση κ.λπ.^{1, 2, 3, 4}

Αν ο γιατρός θέλει να σου χορηγήσει φαρμακευτική αγωγή, θα πρέπει να έχει γι' αυτό δικαιολογημένο λόγο - πριν την έναρξη της αγωγής ζήτα πάντα σαφή εξήγηση (σου προτείνουμε επίσης να εξεταστείς και σε άλλο ιατρείο για δεύτερη γνώμη). Για την πρόληψη καρδιαγγειακών παθήσεων είναι καθοριστικό να δίνεται προτεραιότητα στην εξατομικευμένη προσέγγιση και να διατηρείται υγιεινός τρόπος ζωής.

Πηγές:

1. Karr, Samantha. “Epidemiology and management of hyperlipidemia.” The American journal of managed care vol. 23,9 Suppl (2017): S139-S148.
2. Fernandez, Antonio B et al. “Coronary Atherosclerosis in Masters Athletes: Mechanisms and Implications for Cardiovascular Disease Risk.” Current treatment options in cardiovascular medicine vol. 21,12 87. 10 Dec. 2019, doi:10.1007/s11936-019-0798-0
3. Eisenmann, Joey C. “Blood lipids and lipoproteins in child and adolescent athletes.” Sports medicine (Auckland, N.Z.) vol. 32,5 (2002): 297-307. doi:10.2165/00007256-200232050-00002
4. https://www-uptodate-com.ezproxy.is.cuni.cz/contents/dyslipidemia-in-children-and-adolescents-definition-screening-and-diagnosis?search=cholesterol&source=search_result&selectedTitle=3~150&usage_type=default&display_rank=2