Creatine en zijn invloed op de hersenen: cognitieve functies en herstel na letsel

De meesten van ons associëren creatinemonohydraat met spieropbouw, krachttoename en explosiviteit. De laatste tijd krijgt het echter ook aandacht op het gebied van de hersenwerking. Steeds meer wetenschappelijk bewijs toont aan dat dit supplement een significante invloed kan hebben op onze cognitieve functies, het geheugen en het herstel na hoofdletsel (Forbes et al., 2022; Rae en Bröer, 2015).

Hoe creatine de hersenen van energie voorziet

Onze hersenen hebben een enorm energieverbruik. Hoewel ze slechts een klein deel van het lichaamsgewicht uitmaken, zijn ze verantwoordelijk voor ongeveer 20% van het basale energieverbruik. Net als de skeletspieren vertrouwen ook de hersenen bij hoge energiebehoeften op creatine en fosfocreatine, waaruit ze zeer snel ATP vormen.

Door creatine als supplement aan te vullen, verhogen we aantoonbaar het niveau ervan rechtstreeks in de hersenen. Bovendien suggereert nieuw onderzoek dat creatine ook kan functioneren als neurotransmitter in het centrale zenuwstelsel (Bian et al., 2023).

Geheugen, concentratie en prestatie onder druk

Van de 16 onderzochte studies bevestigden 13 een verbetering van verschillende aspecten van cognitieve processen. Creatine blijkt bijzonder effectief te zijn wanneer de hersenen onder druk staan:

Hersenschudding en herstel na letsel

Een van de andere voordelen is de mogelijke rol van creatine bij het verminderen van de gevolgen van en het ondersteunen van het herstel na licht traumatisch hersenletsel (mTBI), zoals een hersenschudding.

Samenvatting voor sporters

Creatine hoeft niet alleen een voedingssupplement te zijn voor het verbeteren van de sportprestatie. Het kan de hersenen een belangrijke snelle energievoorraad bieden, je helpen geconcentreerd te blijven bij vermoeidheid, en als je een risicovollere sport beoefent, kan het functioneren als een effectieve noodrem en versneller van het herstel bij eventueel hoofdletsel.

1. Roschel H, Gualano B, Ostojic SM, Rawson ES. (2021). Creatine supplementation and brain health. Nutrients, 13(2):586.
2. Dolan E, Gualano B, Rawson ES. (2019). Beyond muscle: the effects of creatine supplementation on brain creatine, cognitive processing, and traumatic brain injury. Eur J Sport Sci, 19(1):1–14.
3. Avgerinos KI, Spyrou N, Bougioukas KI, Kapogiannis D. (2018). Effects of creatine supplementation on cognitive function of healthy individuals: A systematic review of randomized controlled trials. Exp Gerontol, 108:166–173.
4. Forbes SC, Cordingley DM, Cornish SM, et al. (2022). Effects of creatine supplementation on brain function and health. Nutrients, 14(5):921.
5. Bian X, Zhu J, Jia X, et al. (2023). Evidence suggesting creatine as a new central neurotransmitter. eLife, 12:RP89317.
6. Rae CD, Bröer S. (2015). Creatine as a booster for human brain function. How might it work? Neurochem Int, 89:249–259.
7. Jeukendrup A, Gleeson M. (2025). Sport nutrition (4th ed.). Human Kinetics.