D-ασπαρτικό οξύ (DAA): βελτίωση της αντοχής ή αναποτελεσματικό συμπλήρωμα διατροφής;

Το D-ασπαρτικό οξύ (DAA), το οποίο υπάρχει στο σώμα με τη μορφή ασπαρτικού, είναι ένα αμινοξύ που συχνά παρουσιάζεται ως μέσο αύξησης της ενέργειας και καθυστέρησης της κόπωσης. Τι λέει όμως πραγματικά η σύγχρονη αθλητική επιστήμη γι' αυτό;

Τι είναι το ασπαρτικό;

Από βιοχημική άποψη, πρόκειται για ένα μη απαραίτητο αμινοξύ. Αυτό σημαίνει ότι το σώμα μας μπορεί να το συνθέσει μόνο του και δεν εξαρτόμαστε πλήρως από την πρόσληψή του μέσω της τροφής. Στον οργανισμό, το ασπαρτικό συμμετέχει σε μια σειρά βασικών διεργασιών, μεταξύ άλλων στη σύνθεση πυριμιδινών (δομικών λίθων του DNA και RNA) ή ως ενδιάμεσο προϊόν σε μεταβολικές οδούς.

Οι κύριες υποσχέσεις: γιατί το χρησιμοποιούν οι αθλητές;

Τα συμπληρώματα διατροφής που περιέχουν ασπαρτικό (συχνά ως άλατα μαγνησίου και καλίου) απευθύνονται κυρίως σε αθλητές αντοχής. Στους κύριους ισχυρισμούς που αναφέρονται περιλαμβάνονται:

Μηχανισμός δράσης: η μάχη κατά της αμμωνίας

Η θεωρία πίσω από τη συμπλήρωση με ασπαρτικό βασίζεται στον ρόλο του στον μεταβολισμό του αζώτου. Το ασπαρτικό είναι πρόδρομη ουσία για ενδιάμεσα προϊόντα του κύκλου του Krebs (κύκλου TCA), ο οποίος είναι υπεύθυνος για την παραγωγή ενέργειας στα κύτταρα.

Υποτέθηκε ότι η αυξημένη πρόσληψη ασπαρτικού θα μπορούσε να βοηθήσει στη μείωση της συσσώρευσης αμμωνίας στο πλάσμα κατά τη διάρκεια έντονης άσκησης. Επειδή τα αυξημένα επίπεδα αμμωνίας στο αίμα συνδέονται στενά με την εμφάνιση κόπωσης, η εξάλειψή της θεωρητικά θα έπρεπε να οδηγεί σε μεγαλύτερη και πιο έντονη απόδοση.

Τι λέει η επιστήμη; Πραγματικότητα εναντίον μάρκετινγκ

Παρά τις ελκυστικές θεωρητικές υποθέσεις, τα επιστημονικά στοιχεία για την αποτελεσματικότητα του ασπαρτικού ως εργογόνου βοηθήματος είναι πολύ αδύναμα.

Συμπέρασμα για αθλητές

Παρόλο που το ασπαρτικό είναι απαραίτητο για τη σωστή λειτουργία του μεταβολισμού, η χορήγησή του με τη μορφή συμπληρωμάτων με στόχο την αύξηση της αντοχής είναι, σύμφωνα με τα σημερινά επιστημονικά δεδομένα, αναποτελεσματική και χωρίς όφελος.

---

1. Maughan RJ, Sadler DJ. (1983). The effects of oral administration of salts of aspartic acid on the metabolic response to prolonged exhausting exercise in man. Int J Sports Med, 4(2):119–123.
2. Jeukendrup A, Gleeson M. (2025). Sport nutrition (4th ed.). Human Kinetics.