Odżywianie sportowe
Tyrozyna to aminokwas endogenny, który organizm ludzki potrafi sam wytworzyć z egzogennego aminokwasu fenyloalaniny. W dziedzinie żywienia sportowego jest znana jako suplement diety, który może mieć wpływ na naszą zdolność reagowania na stres i utrzymanie czujności umysłowej. Choć istnieją dowody naukowe potwierdzające to twierdzenie, suplementacja L-tyrozyną nie jest całkowicie pozbawiona ryzyka.
Ornityna to nieproteinogenny aminokwas, co oznacza, że zwykle nie jest wykorzystywana do tworzenia białek mięśniowych, ale odgrywa kluczową rolę w metabolizmie. W organizmie jest ściśle powiązana z argininą i cyklem mocznikowym, gdzie pomaga usuwać toksyczny amoniak. W świecie żywienia sportowego zyskała popularność przede wszystkim dzięki twierdzeniom, że potrafi naturalnie stymulować układ hormonalny.
Glicyna to nieistotny aminokwas, który pod względem struktury chemicznej jest najprostszym ze wszystkich 20 aminokwasów powszechnie występujących w białkach. Choć organizm potrafi ją sam syntetyzować, odgrywa w organizmie sportowca kilka specyficznych i niezastąpionych ról. Czy jednak jej suplementacja ma znaczenie dla wydajności sportowej?
Tauryna to nieproteinogenny aminokwas i pochodna aminokwasu cysteiny, która w ostatnich dekadach stała się bardzo popularnym składnikiem wielu napojów sportowych i energetycznych. Chociaż w organizmie ludzkim występuje w wysokich stężeniach w mózgu, sercu i mięśniach, jej dokładna rola pozostaje dla nauki wciąż częściowo zagadką.
L-cytrulina to nieistotny (nie jest konieczne przyjmowanie w pożywieniu) nieproteinogenny (nie jest budulcem dla mięśni) aminokwas, który w diecie ludzkiej występuje tylko w małej ilości jej głównym naturalnym źródłem jest arbuz, ale organizm potrafi ją też sam syntetyzować. W dziedzinie żywienia sportowego cytrulina zyskała dużą popularność dzięki swojej zdolności zwiększania poziomu argininy w organizmie i wspierania produkcji tlenku azotu (NO).
Kwas D-asparaginowy (DAA), występujący w organizmie w formie asparaginianu, to aminokwas, który jest często prezentowany jako środek do zwiększenia energii i opóźnienia zmęczenia. Co jednak o nim naprawdę mówi współczesna nauka o sporcie?
Rynek żywienia sportowego jest przesycony produktami obiecującymi cudowną poprawę wydajności. Literatura fachowa i konsensusy naukowe zaliczają jednak do rzeczywiście funkcjonalnych, czyli ergogenicznych suplementów diety, tylko wąską grupę substancji. Razem z kreatyną, kofeiną czy azotanami do tego elitarnego grona należy też beta-alanina, przy której istnieją mocne dowody na jej zdolność do opóźniania zmęczenia mięśni podczas intensywnego wysiłku.