Kwas D-asparaginowy (DAA), występujący w organizmie w formie asparaginianu, to aminokwas, który jest często prezentowany jako środek do zwiększenia energii i opóźnienia zmęczenia. Co jednak o nim naprawdę mówi współczesna nauka o sporcie?
Czym jest asparaginian?
Z biochemicznego punktu widzenia jest to aminokwas nieistotny (endogenny). Oznacza to, że nasz organizm potrafi go sam syntetyzować i nie jesteśmy w pełni zależni od jego przyjmowania z pożywieniem. W organizmie asparaginian bierze udział w wielu kluczowych procesach, w tym w syntezie pirymidyn (budulca DNA i RNA) lub jako produkt pośredni w szlakach metabolicznych.
Główne obietnice: dlaczego sportowcy go stosują?
Suplementy diety zawierające asparaginian (często jako sole magnezu i potasu) są skierowane przede wszystkim do sportowców wytrzymałościowych. Do głównych podawanych twierdzeń należą:
Mechanizm działania: walka z amoniakiem
Teoria stojąca za suplementacją asparaginianem opiera się na jego roli w metabolizmie azotu. Asparaginian jest prekursorem produktów pośrednich cyklu Krebsa (cyklu TCA), który odpowiada za produkcję energii w komórkach.
Zakładano, że zwiększone przyjmowanie asparaginianu może pomóc obniżyć gromadzenie się amoniaku w osoczu podczas intensywnego wysiłku. Ponieważ podwyższony poziom amoniaku we krwi jest ściśle związany z wystąpieniem zmęczenia, jego eliminacja teoretycznie powinna prowadzić do dłuższej i bardziej intensywnej wydajności.
Co na to mówi nauka? Rzeczywistość vs. marketing
Mimo atrakcyjnych założeń teoretycznych dowody naukowe na skuteczność asparaginianu jako środka ergogenicznego są bardzo słabe.
8 sportowców jechało na rowerze do wyczerpania przy intensywności 75–80% VO2max. Dostali albo 6 g asparaginianu (w formie soli magnezu i potasu), albo placebo przez 24 godziny przed wysiłkiem.
Podsumowanie dla sportowców
Chociaż asparaginian jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania metabolizmu, jego suplementacja w celu zwiększenia wytrzymałości jest według aktualnej wiedzy naukowej nieefektywna i nieskuteczna.
- Maughan RJ, Sadler DJ. (1983). The effects of oral administration of salts of aspartic acid on the metabolic response to prolonged exhausting exercise in man. Int J Sports Med, 4(2):119–123.
- Jeukendrup A, Gleeson M. (2025). Sport nutrition (4th ed.). Human Kinetics.
Komentarze (0)
Brak komentarzy do tego artykułu. Bądź pierwszą komentującą osobą!