Kreatyna a jej wpływ na mózg: funkcje poznawcze i regeneracja po urazie

Monohydrat kreatyny większość z nas kojarzy z budowaniem masy mięśniowej, wzrostem siły i eksplozywności. Ostatnio jednak zyskuje uwagę także w obszarze funkcjonowania mózgu. Coraz więcej dowodów naukowych wskazuje, że ten suplement może mieć istotny wpływ na nasze funkcje poznawcze, pamięć i regenerację po urazie głowy (Forbes et al., 2022; Rae a Bröer, 2015).

Jak kreatyna zaopatruje mózg w energię

Nasz mózg ma ogromne zapotrzebowanie na energię. Choć stanowi tylko niewielką część masy ciała, odpowiada za około 20% podstawowego wydatku energetycznego. Podobnie jak mięśnie szkieletowe, mózg przy wysokich wymaganiach energetycznych opiera się na kreatynie i fosfokreatynie, z których bardzo szybko wytwarza ATP.

Poprzez uzupełnianie kreatyny w formie suplementu wyraźnie zwiększamy jej poziom bezpośrednio w mózgu. Ponadto nowe badania sugerują, że kreatyna może funkcjonować także jako neuroprzekaźnik w ośrodkowym układzie nerwowym (Bian et al., 2023).

Pamięć, koncentracja i wydolność pod presją

Z 16 przeanalizowanych badań 13 potwierdziło poprawę różnych aspektów procesów poznawczych. Kreatyna okazuje się szczególnie skuteczna, gdy mózg jest pod presją:

Wstrząs mózgu i regeneracja po urazie

Kolejną potencjalną korzyścią jest możliwa rola kreatyny w łagodzeniu skutków i wspieraniu regeneracji po łagodnym urazowym uszkodzeniu mózgu (mTBI), takim jak wstrząs mózgu.

Podsumowanie dla sportowców

Kreatyna nie musi być suplementem diety wyłącznie do poprawy wyników sportowych. Może dostarczyć mózgowi istotny zapas szybkiej energii, pomóc ci zachować koncentrację nawet przy zmęczeniu, a jeśli uprawiasz bardziej ryzykowne sporty, może działać jak skuteczny hamulec bezpieczeństwa i wsparcie regeneracji w razie ewentualnego urazu głowy.

1. Roschel H, Gualano B, Ostojic SM, Rawson ES. (2021). Creatine supplementation and brain health. Nutrients, 13(2):586.
2. Dolan E, Gualano B, Rawson ES. (2019). Beyond muscle: the effects of creatine supplementation on brain creatine, cognitive processing, and traumatic brain injury. Eur J Sport Sci, 19(1):1–14.
3. Avgerinos KI, Spyrou N, Bougioukas KI, Kapogiannis D. (2018). Effects of creatine supplementation on cognitive function of healthy individuals: A systematic review of randomized controlled trials. Exp Gerontol, 108:166–173.
4. Forbes SC, Cordingley DM, Cornish SM, et al. (2022). Effects of creatine supplementation on brain function and health. Nutrients, 14(5):921.
5. Bian X, Zhu J, Jia X, et al. (2023). Evidence suggesting creatine as a new central neurotransmitter. eLife, 12:RP89317.
6. Rae CD, Bröer S. (2015). Creatine as a booster for human brain function. How might it work? Neurochem Int, 89:249–259.
7. Jeukendrup A, Gleeson M. (2025). Sport nutrition (4th ed.). Human Kinetics.